{"id":1894,"date":"2024-08-30T08:17:00","date_gmt":"2024-08-30T08:17:00","guid":{"rendered":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894"},"modified":"2024-09-05T08:18:19","modified_gmt":"2024-09-05T08:18:19","slug":"ulu-ond%c9%99r-v%c9%99-naxcivan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894","title":{"rendered":"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van"},"content":{"rendered":"\n<p>M\u00fcst\u0259qil, suveren, h\u00fcquqi v\u0259 demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan qap\u0131m\u0131z milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin xilaskar\u0131, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 xalq\u0131n rifah hal\u0131n\u0131n daha da yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, respublikam\u0131z\u0131n t\u0259r\u0259qqisinin t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik olan misilsiz i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcb. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri Onun f\u0259aliyy\u0259tinin b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. Tarix\u015f\u00fcnasl\u0131q ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tini \u00f6yr\u0259ndikc\u0259, \u0259slind\u0259, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tinin tarixi ke\u00e7mi\u015fini, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu prosesini \u00f6yr\u0259nir. Amerikal\u0131 siyasi xadim v\u0259 politoloq Zbiqnev Bjezinski demi\u015fdir: \u201cHeyd\u0259r \u018fliyev siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n m\u00f6hk\u0259m, m\u0259ntiqli, z\u0259kal\u0131, ist\u0259diyini tez \u00e7atd\u0131ran \u015f\u0259xsiyy\u0259t \u2013 bir s\u00f6zl\u0259, \u015f\u0259ksiz liderdir\u201d. Bir ba\u015fqa siyasi persona Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n prezidenti V. Putin is\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259ri m\u00fcbali\u011f\u0259siz siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi adland\u0131r\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Y\u00fcks\u0259k siyasi m\u0259d\u0259ni davran\u0131\u015f, \u0259xlaqi keyfiyy\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc, xeyirxahl\u0131q v\u0259 alic\u0259nabl\u0131q, inam v\u0259 etibar, t\u0259mkin v\u0259 s\u0259mimiyy\u0259t kimi, c\u0259h\u0259t\u00adl\u0259r ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin f\u0259rdi key\u00adfiyy\u0259tl\u0259ri idi. O, t\u0259kc\u0259 bir \u00f6lk\u0259 miqyas\u0131nda yox, d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259l\u00adlind\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli s\u00f6z\u00fcn\u00fc dey\u0259 bil\u0259n nadir siyas\u0259t\u00e7i idi. \u0130nsanlar\u0131n sosial probleml\u0259rinin duyumu v\u0259 h\u0259llind\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r t\u0259sisatlar \u00fc\u00e7\u00fcn idar\u0259etm\u0259 etalonu idi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259rin, s\u0259rk\u0259rd\u0259l\u0259rin, dahil\u0259rin v\u0259t\u0259ni olan Nax\u00e7\u0131van\u0131n yeti\u015fdirdiyi \u0259v\u0259zo\u00adlunmaz \u015f\u0259xsiyy\u0259tdir. H\u0259yat\u0131 boyunca \u00f6lk\u0259\u00admizin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, do\u011fuldu\u011fu Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131, y\u00fcks\u0259li\u015fi, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259mini \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lind\u0259n g\u0259l\u0259ni \u0259sirg\u0259m\u0259y\u0259n. H.\u018fli\u00adyev y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 d\u0259 he\u00e7 vaxt Nax\u00e7\u0131van\u0131 unutmay\u0131b, q\u0259dim di\u00adyar\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan SSR-y\u0259 ilk d\u0259f\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259ldiyi 1969-cu ilin iyul ay\u0131n\u0131n 14-d\u0259n sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u00f6lk\u0259mizin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Nax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u015faf\u0131, g\u0259l\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7ox m\u00fch\u00fcm q\u0259rarlar q\u0259bul edib. 1970-ci il\u00adl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r Nax\u00e7\u0131van Az\u0259rbaycan\u0131n dig\u0259r b\u00f6lg\u0259l\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n xeyli gerid\u0259 idi v\u0259 s\u0259naye m\u0259hsulunun art\u0131m s\u00fcr\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin muxtar respublikalar\u0131 aras\u0131nda ax\u0131r\u0131nc\u0131 yerl\u0259rd\u0259 q\u0259rar tuturdu.&nbsp; Bu is\u0259 iqtisadi v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n yet\u0259rsizliyin\u0259 g\u00fcnb\u0259g\u00fcn yol a\u00e7\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezi\u00addenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev h\u0259min d\u00f6vr\u00fc d\u0259y\u0259rl\u0259ndir\u0259r\u0259k deyirdi: \u201cNax\u00e7\u0131van\u0131n inki\u00ad\u015faf\u0131 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 s\u0131x ba\u011fl\u0131d\u0131r. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ona g\u00f6r\u0259 ki, Nax\u00e7\u0131\u00advan Az\u0259rbaycan xalq\u0131na b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevi b\u0259x\u015f etmi\u015fdir. Ulu \u00f6nd\u0259r b\u00fct\u00fcn d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Nax\u00e7\u0131vana b\u00f6\u00ady\u00fck diqq\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. 1970\u20131980-ci ill\u0259\u00adrin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 respublikan\u0131n sosial-iqtisa\u00addi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fcr. O vaxt Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir yerind\u0259 oldu\u00ad\u011fu kimi, Nax\u00e7\u0131vanda da s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf d\u00f6v\u00adr\u00fc m\u00fc\u015fahid\u0259 edilirdi. Ulu \u00f6nd\u0259rin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan 1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 sovet m\u0259kan\u0131nda \u0259n qabaqc\u0131l yerl\u0259rd\u0259 idi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Nax\u00e7\u0131vanda da b\u00f6y\u00fck sosial quruculuq i\u015fl\u0259ri apar\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131m\u0131z qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 \u0259n b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n biri, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyinin xilas\u0131 v\u0259 bunun say\u0259sind\u0259 \u00f6lk\u0259nin siyasi tarixind\u0259 yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131d\u0131r. \u00d6lk\u0259nin \u00e7\u0259tin bir d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259r Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259tinin xilas missiyas\u0131na Nax\u00e7\u0131van\u00addan ba\u015flad\u0131. Ulu \u00f6nd\u0259rin 1990-c\u0131 ilin orta\u00adlar\u0131nda, Nax\u00e7\u0131van\u0131n \u00e7\u0259tin vaxtlar\u0131nda bura qay\u0131tmas\u0131 bu q\u0259dim Az\u0259rbaycan torpa\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n sovu\u015fdurdu. \u018fn \u0259sas\u0131, bu qay\u0131d\u0131\u015fla Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qillik u\u011f\u00adrunda m\u00fcbariz\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcn yeni m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 q\u0259d\u0259m qoydu. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n dahi o\u011flunun alovland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 istiqlal m\u00fccadil\u0259si milli dir\u00ad\u00e7\u0259li\u015f prosesinin b\u00fct\u00fcn Az\u0259rbaycanda apar\u0131c\u0131 q\u00fcvv\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259, milli d\u00f6vl\u0259t\u00ad\u00e7iliyin b\u0259rpas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 q\u0259ti add\u0131mla\u00adr\u0131n at\u0131lmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131. SSR\u0130 h\u00f6\u00adkum\u0259tinin h\u0259l\u0259 f\u0259aliyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu d\u00f6vrd\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR-in ad\u0131ndan \u201cSovet Sosi\u00adalist\u201d s\u00f6zl\u0259rinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 Heyd\u0259r \u018fliye\u00advin sars\u0131lmaz siyasi irad\u0259sinin v\u0259 b\u00f6y\u00fck uzaqg\u00f6r\u0259nliyinin n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu. Eyni zamanda, h\u0259min sessiyada dahi r\u0259hb\u0259rin t\u0259klifi il\u0259 Nax\u00e7\u0131van MSSR Ali Sovetinin Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respub\u00adlikas\u0131 Ali M\u0259clisi adland\u0131r\u0131lmas\u0131 da sad\u0259\u00adc\u0259 s\u00f6z\u00fcn redakt\u0259si deyildi. Bu, d\u00fcnyada Sovet \u0130ttifaq\u0131 kimi tan\u0131nan, siyasi sistemi\u00adni sovetl\u0259r \u00fcst\u00fcnd\u0259 quran m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m bir \u00f6lk\u0259nin siyasi strukturunda d\u0259yi\u015fiklik edil\u00adm\u0259si dem\u0259k idi. 1990-c\u0131 il noyabr\u0131n 17-d\u0259 Ulu \u00f6nd\u0259rimizin s\u0259drliyi il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n tarixi sessiyada Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259\u00adtinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n D\u00f6vl\u0259t Bayra\u011f\u0131 kimi q\u0259\u00adbul olundu. B\u00fct\u00fcn bunlar yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublika Ali M\u0259clisi\u00adnin sessiyas\u0131na s\u0259drlik ed\u0259n ulu \u00f6nd\u0259rin h\u0259m b\u00f6y\u00fck siyasi irad\u0259sinin, y\u00fcks\u0259k az\u0259r\u00adbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideal\u0131n\u0131n, h\u0259m d\u0259 qeyri-adi c\u0259sar\u0259tinin say\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdi.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliye\u00advin 1991-ci il sentyabr\u0131n 3-d\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 Ali M\u0259clisinin S\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si m\u00fcasir m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixinin \u0259n m\u00fch\u00fcm s\u0259hif\u0259l\u0259\u00adrind\u0259n birini t\u0259\u015fkil edir. Siyasi f\u0259aliyy\u0259\u00adtinin Nax\u00e7\u0131van d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259r, atd\u0131\u011f\u0131 tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlarla Muxtar Respublikan\u0131n qurtu\u00adlu\u015funu, dir\u00e7\u0259li\u015fini v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyini t\u0259min etmi\u015f oldu. Blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olan Mux\u00adtar Respublikan\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 sabitliyinin davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn regional v\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259laq\u0259l\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131l\u00admas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131mlar at\u0131ld\u0131. X\u00fcsusil\u0259 d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 \u0130ranla qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa v\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015f\u00adl\u0131\u011fa \u0259saslanan r\u0259smi t\u0259maslar s\u0131xla\u015fd\u0131r\u0131l\u00add\u0131. 24 mart 1992-ci il tarixind\u0259 Ankarada Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131 il\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 C\u00fcmhuriyy\u0259ti aras\u0131nda i\u015fbirliyi protokolu\u00adnun imzalanmas\u0131 bu bax\u0131mdan m\u00fcst\u0259sna \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6t\u0259n \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rinin \u0259vv\u0259lind\u0259n etibar\u0259n \u00f6lk\u0259d\u0259 c\u0259r\u0259yan ed\u0259n m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 ziddiyy\u0259tli prosesl\u0259r bir daha t\u0259sdiql\u0259\u00addi ki, m\u00fcst\u0259qilliyin qorunub saxlan\u0131lmas\u0131 onun qazan\u0131lmas\u0131ndan qat-qat \u00e7\u0259tindir. \u00d6lk\u0259d\u0259 1991\u20131993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 hakimiyy\u0259t\u00add\u0259 xalq\u0131n etimad g\u00f6st\u0259rdiyi siyasi q\u00fcvv\u0259\u00adnin olmamas\u0131 d\u00f6vl\u0259t idar\u0259\u00e7iliyi mexanizm\u00adl\u0259rinin formala\u015fmas\u0131nda ciddi mane\u0259y\u0259 \u00e7evrilm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, daxili b\u00f6hran\u0131n, v\u0259t\u0259nda\u015f ita\u0259tsizliyinin, xaos v\u0259 anarxi\u00adyan\u0131n yaranmas\u0131na r\u0259vac vermi\u015fdi. Bel\u0259 a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitd\u0259 respublikan\u0131n t\u0259r\u0259qqip\u0259rv\u0259r q\u00fcvv\u0259l\u0259ri, m\u00fct\u0259r\u0259qqi ruhlu ziyal\u0131lar\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolunu ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev kimi m\u00fcd\u00adrik \u015f\u0259xsiyy\u0259tin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259sind\u0259 g\u00f6r\u00fcr, h\u0259r c\u00fcr risk\u0259 r\u0259\u011fm\u0259n, bu ist\u0259kl\u0259rini a\u00e7\u0131q ifad\u0259 etm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinmirdil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>1993-c\u00fc il iyun ay\u0131n\u0131n 9-da xalq\u0131n t\u0259\u00adkidi il\u0259 Bak\u0131ya qay\u0131dan ulu \u00f6nd\u0259r t\u0259bi\u0259tin ona b\u0259x\u015f etdiyi f\u00f6vq\u0259lidar\u0259\u00e7ilik keyfiyy\u0259t\u00adl\u0259rind\u0259n m\u0259har\u0259tl\u0259 b\u0259hr\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k \u00f6lk\u0259ni v\u0259t\u0259nda\u015f qar\u015f\u0131durmas\u0131ndan, m\u00fcst\u0259qilliyi\u00admizi itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259n qurtard\u0131, \u00e7a\u011f\u00adda\u015f tariximiz\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyimizin xilaskar\u0131, qurucusu kimi daxil oldu. \u0130yunun 15-d\u0259 ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan Ali Sovetinin S\u0259dri se\u00e7ilm\u0259si is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259ki k\u00fctl\u0259vi inams\u0131zl\u0131q, h\u0259rc-m\u0259rclik m\u00fchitinin aradan qalxmas\u0131na, siyasi g\u0259rginliyin t\u0259d\u00adric\u0259n azalmas\u0131na, s\u00f6z\u00fcn h\u0259qiqi m\u0259nas\u0131n\u00adda xalq\u0131n b\u00f6y\u00fck f\u0259lak\u0259tl\u0259rd\u0259n qurtulmas\u0131\u00adna real z\u0259min yaratd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1993-c\u00fc ild\u0259 d\u00f6vl\u0259t r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131dandan sonra da Nax\u00ad\u00e7\u0131vanla ba\u011fl\u0131 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirdiyi kompleks layih\u0259l\u0259r blokada \u015f\u0259raitind\u0259 d\u0259 inki\u015faf et\u00adm\u0259yin, tarixi nailiyy\u0259tl\u0259r qazanma\u011f\u0131n \u00f6r\u00adn\u0259yini d\u00fcnyaya s\u0259rgil\u0259di. Bu siyas\u0259t Az\u0259r\u00adbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n davam etdiril\u0259r\u0259k \u00f6z\u00fcn\u00fcn \u0259n y\u00fcks\u0259k m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 \u00e7atd\u0131. Nax\u00e7\u0131van d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259n m\u00fcdd\u0259t\u00add\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqramlar\u0131nda daim \u0259hat\u0259 olun\u00admu\u015f, bundan ba\u015fqa, Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikas\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 dair \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda ayr\u0131ca Prezident S\u0259r\u0259ncam\u0131 imzalanm\u0131\u015f, n\u0259hay\u0259t, muxtar respublika sosial-iqtisadi h\u0259yat\u0131n\u0131n ayr\u0131-ayr\u0131 sah\u0259l\u0259\u00adrinin v\u0259 onun m\u00fcxt\u0259lif rayonlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259r q\u0259bul edilmi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bunlar da Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublika\u00adn\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli t\u0259r\u0259qqisini t\u0259min etmi\u015fdir. Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 2023-c\u00fc il iyun ay\u0131n\u0131n 5-d\u0259 \u201cNax\u00e7\u0131van Muxtar Res\u00adpublikas\u0131n\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131na dair 2023\u20132027-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u00adn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d S\u0259r\u0259ncam\u0131 is\u0259 m\u00fcasir Nax\u00e7\u0131van\u0131n yeni y\u00fcks\u0259li\u015finin yol x\u0259rit\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259li, bu g\u00fcn d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 apar\u0131lan kompleks islahat\u00adlar, \u0259ld\u0259 olunan n\u0259tic\u0259l\u0259r xalq\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 olan inam\u0131n\u0131 daha da art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Ulu \u00f6n\u00add\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n u\u011furla da\u00advam etdirilm\u0259sini ayd\u0131n g\u00f6r\u0259n xalq\u0131m\u0131z bu siyas\u0259ti y\u00fcks\u0259k d\u0259y\u0259rl\u0259ndirib v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda daha s\u0131x birl\u0259\u015fib.<\/p>\n\n\n\n<p>Tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259t d\u0259, hadis\u0259l\u0259r\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259t kimi, d\u0259yi\u015f\u0259 bilir. Heyd\u0259r \u018fliyev, \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, b\u00f6y\u00fck tarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rimizd\u0259ndir. Gerid\u0259 qoydu\u011fumuz tarixi yolu diqq\u0259tl\u0259 t\u0259hlil etdikd\u0259, bir daha \u0259min oluruq ki, \u00f6lk\u0259mizd\u0259 dahi lider Heyd\u0259r \u018fli\u00adyev siyasi kursunun alternativi yoxdur. Bu yol Heyd\u0259r \u018fliyevl\u0259 ba\u015flanan \u0259b\u0259di Z\u0259f\u0259r Yoludur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Milli M\u0259clisin deputat\u0131 Ceyhun M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fcst\u0259qil, suveren, h\u00fcquqi v\u0259 demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan qap\u0131m\u0131z milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin xilaskar\u0131, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":839,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[23],"tags":[],"class_list":["post-1894","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gundem"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"M\u00fcst\u0259qil, suveren, h\u00fcquqi v\u0259 demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan qap\u0131m\u0131z milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin xilaskar\u0131, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-08-30T08:17:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-09-05T08:18:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/auditoriya.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Ceyhun-M\u0259mm\u0259dov.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2048\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1365\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"7 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894\",\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894\",\"name\":\"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-08-30T08:17:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-09-05T08:18:19+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/auditoriya.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/\",\"name\":\"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\",\"description\":\"X\u0259b\u0259rl\u0259rin geni\u015f auditoriyas\u0131\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053\",\"name\":\"admin\",\"sameAs\":[\"https:\/\/auditoriya.az\"],\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","og_description":"M\u00fcst\u0259qil, suveren, h\u00fcquqi v\u0259 demokratik v\u0259 d\u00fcny\u0259vi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n memar\u0131 v\u0259 qurucusu, siyas\u0259t n\u0259h\u0259ngi, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan qap\u0131m\u0131z milli h\u0259mr\u0259ylik v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc t\u0259min ed\u0259n az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q ideologiyas\u0131n\u0131n banisi, xalq\u0131m\u0131z\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin xilaskar\u0131, \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin Az\u0259rbaycan xalq\u0131 v\u0259 d\u00f6vl\u0259ti qar\u015f\u0131s\u0131ndak\u0131 tarixi xidm\u0259tl\u0259ri misilsizdir. Ulu \u00f6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin h\u0259m SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259, h\u0259m d\u0259 m\u00fcst\u0259qillik ill\u0259rind\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi...","og_url":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894","og_site_name":"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","article_published_time":"2024-08-30T08:17:00+00:00","article_modified_time":"2024-09-05T08:18:19+00:00","og_image":[{"width":2048,"height":1365,"url":"https:\/\/auditoriya.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Ceyhun-M\u0259mm\u0259dov.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"7 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894","url":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894","name":"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#website"},"datePublished":"2024-08-30T08:17:00+00:00","dateModified":"2024-09-05T08:18:19+00:00","author":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1894#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/auditoriya.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ulu \u00d6nd\u0259r v\u0259 Nax\u00e7\u0131van"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#website","url":"https:\/\/auditoriya.az\/","name":"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","description":"X\u0259b\u0259rl\u0259rin geni\u015f auditoriyas\u0131","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/auditoriya.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053","name":"admin","sameAs":["https:\/\/auditoriya.az"],"url":"https:\/\/auditoriya.az\/?author=1"}]}},"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1894"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1895,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1894\/revisions\/1895"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1894"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1894"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1894"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}