{"id":1375,"date":"2024-04-24T08:11:38","date_gmt":"2024-04-24T08:11:38","guid":{"rendered":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375"},"modified":"2024-04-24T08:11:44","modified_gmt":"2024-04-24T08:11:44","slug":"bundan-basqa-heyd%c9%99r-eliyevin-apardigi-duzgun-v%c9%99-m%c9%99qs%c9%99dyonlu-siyas%c9%99ti-n%c9%99tic%c9%99sind%c9%99-b%c9%99zi-dovl%c9%99tl%c9%99rl%c9%99-yaranmis-%c9%99sassiz-g%c9%99rginlikl","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375","title":{"rendered":"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc"},"content":{"rendered":"\n<p>Bildiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elmi \u0259saslarla s\u00f6yk\u0259n\u0259n xarici siyas\u0259t x\u0259ttinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k ke\u00e7irilm\u0259si idi. &nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131, xarici siyas\u0259tin d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmas\u0131nda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n elmini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 tan\u0131tmaq, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n \u0259laq\u0259l\u0259r yaratmaq v\u0259 Qaraba\u011f probleminin h\u0259lli \u0259n m\u00fch\u00fcm yer tuturdu. Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u00f6nc\u0259 qon\u015fu \u00f6lk\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qaydaya salmaq m\u0259qs\u0259di il\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan aras\u0131nda iqtisadi, siyasi c\u0259h\u0259td\u0259n s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q yaratd\u0131 ki, bu da g\u0259nc, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259td\u0259 m\u00fch\u00fcm add\u0131m idi. Dahi Lider Heyd\u0259r \u018fliyev \u00e7ox g\u00f6z\u0259l bilirdi ki, d\u00fczg\u00fcn siyas\u0259t aparmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ilk \u00f6nc\u0259 sabitlik vacib \u015f\u0259rtdir. \u00d6lk\u0259d\u0259 Erm\u0259nistanla ged\u0259n m\u00fcharib\u0259ni dayand\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Heyd\u0259r \u018fliyev Erm\u0259nistanla 1994-c\u00fc ild\u0259 \u201cAt\u0259\u015fk\u0259s\u201d raz\u0131la\u015fmas\u0131 imzalad\u0131. Bu da \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 xarici siyas\u0259tini h\u0259yata ke\u00e7irm\u0259y\u0259, Qaraba\u011f probleminin h\u0259llind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r fikirl\u0259\u015fm\u0259y\u0259 \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc. 1993-c\u00fc il sentyabr ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n MDB-y\u0259 daxil olmas\u0131, Alma-Ata b\u0259y\u0259nnam\u0259si, Kollektivlik T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik haqq\u0131nda M\u00fcqavil\u0259 imzalanmas\u0131 m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edirdi. Heyd\u0259r \u018fliyev o zaman da bilirdi ki, MDB-y\u0259 daxil olmaq, Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259min d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 iqtisadi, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynayacaqd\u0131r. Heyd\u0259r \u018fliyev ilk \u00f6nc\u0259 bu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qaydaya salmaq, h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259laq\u0259l\u0259ri m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirm\u0259k ist\u0259yirdi, \u00e7\u00fcnki Rusiya v\u0259 \u0130ranla m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r ke\u00e7mi\u015f s\u0259ri\u015ft\u0259siz r\u0259hb\u0259rl\u0259rin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259t n\u0259tic\u0259sind\u0259 g\u0259rginl\u0259\u015fmi\u015fdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Rusiya il\u0259 olan m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r yenid\u0259n b\u0259rpa olundu v\u0259 Rusiya Az\u0259rbaycana bir \u00e7ox m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259st\u0259k olurdu. Az\u0259rbaycan\u0131n MDB-y\u0259 \u00fczv olmas\u0131 bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri yenid\u0259n b\u0259rpas\u0131na \u015f\u0259rait yaratd\u0131. Rusiyan\u0131n A\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 m\u00f6vqeyi Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259rin status m\u0259s\u0259l\u0259si ortaya \u00e7\u0131xanda \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rdi. 1994-c\u00fc il \u201c\u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131 zaman\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n X\u0259z\u0259rin milli sektorlara b\u00f6l\u00fcnm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sind\u0259 Rusiyan\u0131n Az\u0259rbaycan\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259si bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri n\u0259 q\u0259d\u0259r i\u015fl\u0259diyini g\u00f6st\u0259rdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti h\u0259m, Rusiya il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri b\u0259rpa etm\u0259y\u0259, h\u0259m d\u0259, X\u0259z\u0259rin status m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 bir \u00e7ar\u0259 tapma\u011fa imkan verdi ki, bu da uzun zamand\u0131r yaranan X\u0259z\u0259r status m\u0259s\u0259l\u0259sinin h\u0259llin\u0259 imkan verdi. \u0130lk d\u0259f\u0259 olaraq Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n prezidenti Vladimir Putinin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri v\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda iqtisadi, m\u0259d\u0259ni inki\u015faf\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn imzalanm\u0131\u015f bir \u00e7ox s\u0259n\u0259dl\u0259r bu siyas\u0259tin u\u011frunun n\u0259tic\u0259si idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin Rusiyaya r\u0259smi s\u0259f\u0259ri iki d\u00f6vl\u0259t aras\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fclm\u0259y\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin h\u0259llind\u0259, Q\u0259b\u0259l\u0259 radiolokasiya stansiyas\u0131n\u0131n Rusiyaya icar\u0259y\u0259 verilm\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan-Rusiya m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 yeni m\u0259rh\u0259l\u0259 d\u00f6vr\u00fc ba\u015fland\u0131. 2003-c\u00fc ild\u0259 Vladimir Putin Heyd\u0259r \u018fliyevi Az\u0259rbaycan v\u0259 Rusiya aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rin inki\u015faf\u0131ndak\u0131 u\u011furlara g\u00f6r\u0259 Rusiya Federasiyas\u0131n\u0131n \u0259n y\u00fcks\u0259k d\u00f6vl\u0259t m\u00fckaft\u0131 olan \u201cAndrey Pervozann\u0131\u201d ordeni il\u0259 t\u0259ltif etdi. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n c\u0259nub qon\u015fusu \u0130ran il\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r d\u0259, m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131. 1993-1994-c\u00fc ill\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0130rana, el\u0259c\u0259 d\u0259, \u0130ran prezidentinin Az\u0259rbaycana r\u0259smi s\u0259f\u0259ri \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz aras\u0131nda iqtisadi, siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynam\u0131\u015fd\u0131r. Bu dan\u0131\u015f\u0131qlarda X\u0259z\u0259rin status m\u0259s\u0259l\u0259si \u00f6z \u0259ksin tapm\u0131\u015fd\u0131r. &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri d\u0259rin k\u00f6kl\u0259r\u0259 malikdir. 1994-c\u00fc ilin fevral ay\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyevin T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 demi\u015fdir: \u201cT\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Az\u0259rbaycan qarda\u015f d\u00f6vl\u0259tdir\u201d. Az\u0259rbaycan m\u00fcst\u0259qillik qazanan zaman, bu m\u00fcst\u0259qilliyi ilk tan\u0131yan d\u00f6vl\u0259t T\u00fcrkiy\u0259 olmu\u015fdur. Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 siyas\u0259td\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r \u201c\u0130ki d\u00f6vl\u0259t, bir mill\u0259t\u201d prinsipin\u0259 \u0259saslanm\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n ilk s\u0259firliyinin d\u0259, m\u0259hz T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131, 1991-ci il dekabr ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 il\u0259 Nax\u00e7\u0131van aras\u0131nda Araz \u00e7ay\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u201c\u00dcmid\u201d k\u00f6rp\u00fcs\u00fcn sal\u0131nmas\u0131, Az\u0259rbaycan \u201c\u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si\u201dnin imzalanmas\u0131, TRASEKA lahiy\u0259si, BTC kimi b\u00f6y\u00fck lahiy\u0259nin imzalanmas\u0131 Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin birlikd\u0259 inki\u015faf etdiyini g\u00f6st\u0259rirdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tin istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri Q\u0259rb v\u0259 Amerika \u00fcf\u00fcql\u0259ri idi. Heyd\u0259r \u018fliyev bilirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Q\u0259rb inki\u015faf\u0131 v\u0259 Amerika g\u00fcc\u00fc laz\u0131md\u0131r. Bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alan Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tind\u0259 yeni bir d\u00f6vr Q\u0259rb siyas\u0259ti d\u00f6vr\u00fc ba\u015fland\u0131. \u018fsas m\u0259qs\u0259d Az\u0259rbaycan\u0131 s\u00fclhsev\u0259r, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi d\u00fcnyaya tan\u0131tmaq, d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin mara\u011f\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycana y\u00f6n\u0259ltm\u0259k, Az\u0259rbaycan\u0131n t\u0259bii s\u0259rv\u0259tl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rind\u0259 maraq oyatmaq idi. 1994-c\u00fc il sentyabr ay\u0131n\u0131n 20-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin neft sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm bir add\u0131m atd\u0131. \u201c\u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si\u201d adlanan m\u00fch\u00fcm bir kontrakt imzaland\u0131. Az\u0259rbaycan, AB\u015e, Norve\u00e7, S\u0259udiyy\u0259 \u018fr\u0259bistan, Rusiya, B\u00f6y\u00fck Britaniya, T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 Yaponiya kimi d\u00fcnyan\u0131n inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rinin 13 \u015firk\u0259tinin bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 qo\u015fulmas\u0131, Q\u0259rb d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 mara\u011f\u0131n\u0131n yaranmas\u0131, Heyd\u0259r \u018fliyev siyas\u0259tinin n\u00f6vb\u0259ti u\u011furu idi. \u201c\u018fsrin M\u00fcqavil\u0259si\u201dnin ba\u011flanmas\u0131ndan 3 il sonra, 1997-ci il noyabr ay\u0131nda qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z u\u011furlara biri d\u0259 \u0259lav\u0259 olundu. X\u0259z\u0259rin \u201c\u00c7\u0131raq\u201d yata\u011f\u0131nda ilk neftin fontan vurmas\u0131 b\u00f6y\u00fck naliyy\u0259t idi. X\u0259z\u0259rin Az\u0259rbaycandak\u0131 sektorunda olan Neftin d\u00fcnya bazar\u0131na rahat \u00e7\u0131xmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yollar laz\u0131m idi, lakin Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0131sa zamanda bu i\u015f\u0259 d\u0259 bir \u00e7ar\u0259 tapd\u0131. \u201c\u00c7\u0131raq\u201d yata\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131xan ilk neftin Avropa bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn 1996-c\u0131 il fevral ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 \u00e7\u0259kilmi\u015f neft k\u0259m\u0259ri olan Bak\u0131 Novorissiysk mar\u015frutu vasit\u0259si il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildi. \u0130kinci mar\u015frut is\u0259, biz\u0259 daimi d\u0259st\u0259k olan iqtisadi, siyasi \u0259laq\u0259l\u0259rimizi h\u0259mi\u015f\u0259 davam etdirdiyimiz G\u00fcrc\u00fcstan d\u0259st\u0259k oldu. 1999-c\u00fc il aprel ay\u0131n\u0131n 17-d\u0259 Bak\u0131\u2013Supsa neft k\u0259m\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 Az\u0259rbaycan nefti ilk d\u0259f\u0259 olaraq \u201cAz\u0259rlight\u201d markas\u0131 il\u0259 ixrac olunma\u011fa ba\u015flad\u0131. Bak\u0131-Novorisiysk v\u0259 Bak\u0131-Supsa mar\u015furutlar\u0131 d\u00fcnya bazar\u0131na daha \u00e7ox neft ixrac ed\u0259 bilmirdi. Az\u0259rbaycandan \u00e7\u0131xan 50 milyon barrel neftin ixrac olunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha b\u00f6y\u00fck neft k\u0259m\u0259ri laz\u0131m idi. Heyd\u0259r \u018fliyev bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131 v\u0259 q\u0131sa zamanda \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu tap\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan neftinin d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 mar\u015furutu b\u0259lli oldu. Bak\u0131\u2013Tiblisi\u2013Ceyhan boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lacaqd\u0131r. Bunun ilk m\u00fcqavil\u0259si d\u0259 1999-cu il noyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 \u0130stabulda ke\u00e7iril\u0259n AT\u018fT-in zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131n\u0131n gedi\u015find\u0259 \u0130stanbulun \u00c7\u0131ra\u011fan saray\u0131nda xam neftin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131, G\u00fcrc\u00fcstan Respublikas\u0131 v\u0259 T\u00fcrkiy\u0259 Cumhuriyy\u0259tinin \u0259razil\u0259ri il\u0259 Bak\u0131-Tiblisi\u2013Ceyhan \u0259sas ixrac boru k\u0259m\u0259ri vasit\u0259si il\u0259 n\u0259ql edilm\u0259sin\u0259 dair sazi\u015f imzaland\u0131. Sazi\u015f Heyd\u0259r \u018fliyev, Eduard \u015evardnadze v\u0259 S\u00fcleyman D\u0259mir\u0259l aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015fd\u0131r. Tez bir zamanda bu m\u00fcqavil\u0259y\u0259 Bak\u0131-Tiblisi\u2013Ceyhan lahiy\u0259sini d\u0259st\u0259kl\u0259m\u0259k, Qazax\u0131stan il\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan neftini bu layih\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn AB\u015e-\u0131n \u015fahidliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan, T\u00fcrkiy\u0259, G\u00fcrc\u00fcstan, Qazax\u0131stan v\u0259 T\u00fcrkm\u0259nistan aras\u0131nda \u0130stanbul b\u0259yannam\u0259si imzaland\u0131. 2002-ci il sentyabr ay\u0131n\u0131n 18-d\u0259 S\u0259ng\u0259\u00e7alda BTC-nin t\u0259m\u0259lqoyma m\u0259rasimi oldu, k\u0259m\u0259rin in\u015fas\u0131na ba\u015flan\u0131ld\u0131, lakin layih\u0259nin sona \u00e7atd\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onun naliyy\u0259tl\u0259rini g\u00f6rm\u0259k Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 n\u0259sib olmad\u0131. 2006-c\u0131 il may ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 S\u0259ng\u0259\u00e7alda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin d\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 k\u0259m\u0259rin t\u0259nt\u0259n\u0259li a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 oldu. Bu u\u011furlu lahiy\u0259nin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131 oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 h\u0259min k\u0259m\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201d yata\u011f\u0131nda \u00e7\u0131xan qaz\u0131n d\u00fcnya bazar\u0131na \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131-\u018frzurum qaz k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilm\u0259si bu u\u011furlara daha bir u\u011fur \u0259lav\u0259 etdi.&nbsp; Heyd\u0259r \u018fliyev bilirdi ki, Az\u0259rbaycan\u0131 xarici ticar\u0259tini inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn q\u0259dim ip\u0259k yolunun b\u0259rpas\u0131 \u0259n vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biridir. Heyd\u0259r \u018fliyev q\u0259dim ip\u0259k yolunun b\u0259rpas\u0131 \u2013 TRASEKA proqram\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etdi. Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259b\u00fcs\u00fc il\u0259 7-8 sentyabr 1998-ci il tarixl\u0259rind\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 9 \u00f6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 (Az\u0259rbaycan, Bolqar\u0131stan, G\u00fcrc\u00fcstan, Q\u0131r\u011f\u0131z\u0131stan, Moldava, Ruminiya, T\u00fcrkiy\u0259, \u00d6zb\u0259kistan, Ukrayna), 13 beyn\u0259lxalq t\u0259\u015fkilat v\u0259 32 d\u00f6vl\u0259tin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 heyy\u0259tinin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 Tarixi ip\u0259k yolunun b\u0259rpas\u0131na h\u0259sr olunmu\u015f beyn\u0259lxalq konfrans ke\u00e7irilmi\u015f, Avropa \u0130tiffaq\u0131n\u0131n TRASEKA proqram\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131nda \u201cAvropa\u2013Qafqaz\u2013Asiya d\u0259hlizinin inki\u015faf\u0131 \u00fczr\u0259 beyn\u0259lxalq n\u0259qilyyat haqq\u0131nda \u0259sas \u00c7oxt\u0259r\u0259fli Sazi\u015f\u201d imzalanm\u0131\u015f v\u0259 Bak\u0131 b\u0259yannam\u0259si q\u0259bul edilmi\u015fdir.&nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tind\u0259 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri d\u0259, Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f qurumlar\u0131na, t\u0259\u015fkilatlar\u0131na \u00fczv etm\u0259k v\u0259 Az\u0259rbaycan m\u00f6vqeyini d\u00fcnya arenas\u0131nda m\u00f6hk\u0259ml\u0259tm\u0259k idi. Heyd\u0259r \u018fliyevin say\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan bir \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f t\u0259\u015fkilatlara \u00fczv se\u00e7ildi. 1992-ci il mart ay\u0131n\u0131n 2-d\u0259 Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259n n\u00fcfuzlu t\u0259\u015fkilat\u0131 olan BMT-y\u0259 \u00fczv se\u00e7ilm\u0259si Az\u0259rbaycan\u0131n \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruma\u011fa, Erm\u0259nistan Az\u0259rbaycana qar\u015f\u0131 t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00fcnya birliyinin n\u0259z\u0259rin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na imkan yaratd\u0131. Bel\u0259 ki, 1994 v\u0259 1995\u2013ci ill\u0259rd\u0259 BMT BA\u2013n\u0131n 49-cu v\u0259 50-ci sesiyas\u0131nda Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan respublikas\u0131n\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tin\u0259 ba\u015f\u00e7\u0131l\u0131q etmi\u015fdir. O, h\u0259m\u00e7inin, 2000-ci il sentyabr ay\u0131nda BMT-nin Minillik Zirv\u0259 toplant\u0131s\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan BMT-nin bir \u00e7ox x\u00fcsusi qurum v\u0259 orqanlar\u0131 il\u0259 f\u0259al, s\u0259m\u0259r\u0259li \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Onlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda BMT-nin inki\u015faf proqram\u0131 (BMT\u0130P), BMT-nin Qa\u00e7q\u0131nlar \u00fczr\u0259 Ali Komissar\u0131, BMT-nin u\u015faq Fondu, BMT-nin T\u0259hsil, Elm, M\u0259d\u0259niyy\u0259t T\u0259\u015fkilat\u0131, S\u0259naye \u0130nki\u015faf T\u0259\u015fkilat\u0131, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131, BMT-nin Qad\u0131nlar Fondu, Atom Enerjisi \u00fczr\u0259 Beyn\u0259lxalq Agentlik, N\u00fcv\u0259 S\u0131naqlar\u0131n\u0131n h\u0259rt\u0259r\u0259fli qada\u011fan olunmas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fcqavil\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131 v\u0259 s. qeyd etm\u0259k olar. Az\u0259rbaycan il\u0259 BMT-nin U\u015faq Fondu (U\u0130CEF) aras\u0131nda olan \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q m\u0259cburi k\u00f6\u00e7k\u00fcn, qa\u00e7q\u0131n, u\u015faq v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259r aras\u0131nda v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u0259qs\u0259di il\u0259 b\u0259rq\u0259r\u0259r olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fczv se\u00e7ildiyi t\u0259\u015fkilatlardan biri d\u0259 AT\u018fT idi. 1 yanvar 1995-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r bu qurumun ad\u0131 AT\u018fM idi, daha sonra d\u0259yi\u015fil\u0259r\u0259k bu t\u0259\u015fkilat AT\u018fT oldu. Bu Az\u0259rbaycan\u0131n ilk q\u0259bul olundu\u011fu Avropa t\u0259\u015fkilat\u0131 idi. Az\u0259rbaycan\u0131n xarici siyas\u0259tinin \u0259sas \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n birini Avropa \u0130ttifaq\u0131 (A\u0130) il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q t\u0259\u015fkil edir. Avropa v\u0259 Asiyan\u0131n k\u0259si\u015fm\u0259 n\u00f6qt\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n Az\u0259rbaycan\u0131n strateji m\u00f6vqeyi A\u0130-n\u0131n \u00fczv d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin Az\u0259rbaycanla siyasi v\u0259 iqtisadi m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259 mara\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. A\u0130 \u00f6z x\u00fcsusi el\u00e7isini 1998-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycana g\u00f6nd\u0259rmi\u015f v\u0259 Az\u0259rbaycan A\u0130-da \u00f6z daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyini 2000-ci ild\u0259 a\u00e7m\u0131\u015fd\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 m\u00fcst\u0259qillik qazanandan sonra, 1992-ci ilin mart\u0131nda \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn forum rolunu oynayan \u015eA\u018f\u015e-\u0259 qo\u015fulmu\u015fdur. 1994-c\u00fc il 3-4 may tarixind\u0259 Bel\u00e7ikaya r\u0259smi s\u0259f\u0259ri zaman\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti Heyd\u0259r \u018fliyev NATO-nun Br\u00fcsseld\u0259ki m\u0259nzil q\u0259rargah\u0131nda NATO s\u00fclh namin\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q proqram\u0131n\u0131n \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 s\u0259n\u0259dini imzalad\u0131. Bunula Az\u0259rbaycan NATO (\u015eA\u018f\u015e) il\u0259 geni\u015fmiqiyasl\u0131 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutan S\u00fclh Namin\u0259 T\u0259r\u0259fda\u015fl\u0131q (SNT) &nbsp;proqram\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f 15-ci d\u00f6vl\u0259t oldu.&nbsp; Az\u0259rbaycan\u0131n ilk q\u0259bul oludu\u011fu t\u0259\u015fkilatlardan birid\u0259 \u0130KT-d\u0131r. Az\u0259rbaycan 1991-ci ild\u0259 bu t\u0259\u015fkilata \u00fczv oldu. Bu t\u0259\u015fkilata \u00fczv olmaq dig\u0259r m\u00fcs\u0259lman d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 olan iqtisadi, siyasi, m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin inki\u015faf\u0131na xeyli k\u00f6m\u0259k etdi. Dahi Lider&nbsp; Heyd\u0259r \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259n siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir \u00e7ox \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 s\u0259firlikl\u0259ri a\u00e7\u0131ld\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin s\u0259firlikl\u0259ri Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. 2001-ci il yanvar ay\u0131n\u0131n 25-d\u0259 Az\u0259rbaycan Avropa \u015euras\u0131na \u00fczv q\u0259bul olundu. Bundan ba\u015fqa Az\u0259rbaycan OPEK v\u0259 dig\u0259r d\u00fcnya n\u00fcfuzlu t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00fczv\u00fc oldu. N\u0259tic\u0259 etibar\u0131 il\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan bayra\u011f\u0131n\u0131 d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri il\u0259 eyni c\u0259rg\u0259d\u0259 dal\u011faland\u0131ra bildi. He\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc u\u011furlar\u0131n\u0131n k\u00f6k\u00fcnd\u0259, m\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t dayan\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sabit Mehdiyev,<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>YAP Beyl\u0259qan rayon t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7isi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bildiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elmi \u0259saslarla s\u00f6yk\u0259n\u0259n xarici siyas\u0259t x\u0259ttinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k ke\u00e7irilm\u0259si idi. &nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131, xarici siyas\u0259tin d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmas\u0131nda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n elmini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 tan\u0131tmaq, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nafeyin\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1376,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1375","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-siyaset"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v21.7 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"az_AZ\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bildiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elmi \u0259saslarla s\u00f6yk\u0259n\u0259n xarici siyas\u0259t x\u0259ttinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k ke\u00e7irilm\u0259si idi. &nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131, xarici siyas\u0259tin d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmas\u0131nda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n elmini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 tan\u0131tmaq, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nafeyin\u0259...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-04-24T08:11:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-04-24T08:11:44+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/auditoriya.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/276683_src.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"620\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"413\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375\",\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375\",\"name\":\"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#website\"},\"datePublished\":\"2024-04-24T08:11:38+00:00\",\"dateModified\":\"2024-04-24T08:11:44+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"az\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/auditoriya.az\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#website\",\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/\",\"name\":\"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ\",\"description\":\"X\u0259b\u0259rl\u0259rin geni\u015f auditoriyas\u0131\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"az\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053\",\"name\":\"admin\",\"sameAs\":[\"https:\/\/auditoriya.az\"],\"url\":\"https:\/\/auditoriya.az\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"az_AZ","og_type":"article","og_title":"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","og_description":"Bildiyimiz kimi, Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131nda duran m\u00fch\u00fcm v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri elmi \u0259saslarla s\u00f6yk\u0259n\u0259n xarici siyas\u0259t x\u0259ttinin m\u00fc\u0259yy\u0259n edil\u0259r\u0259k ke\u00e7irilm\u0259si idi. &nbsp;Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131, xarici siyas\u0259tin d\u00fczg\u00fcn apar\u0131lmas\u0131nda v\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 bir d\u00f6n\u00fc\u015f yaratd\u0131. Heyd\u0259r \u018fliyevin xarici siyas\u0259tind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n elmini, m\u0259d\u0259niyy\u0259tini, tarixini d\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin\u0259 tan\u0131tmaq, xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 b\u0259rab\u0259rh\u00fcquqlu, Az\u0259rbaycan\u0131n m\u0259nafeyin\u0259...","og_url":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375","og_site_name":"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","article_published_time":"2024-04-24T08:11:38+00:00","article_modified_time":"2024-04-24T08:11:44+00:00","og_image":[{"width":620,"height":413,"url":"https:\/\/auditoriya.az\/wp-content\/uploads\/2024\/04\/276683_src.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375","url":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375","name":"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc - AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","isPartOf":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#website"},"datePublished":"2024-04-24T08:11:38+00:00","dateModified":"2024-04-24T08:11:44+00:00","author":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375#breadcrumb"},"inLanguage":"az","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/?p=1375#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/auditoriya.az\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Bundan ba\u015fqa, Heyd\u0259r \u018fliyevin apard\u0131\u011f\u0131 d\u00fczg\u00fcn v\u0259 m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259ti n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u0259zi d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 yaranm\u0131\u015f \u0259sass\u0131z g\u0259rginlikl\u0259r aradan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#website","url":"https:\/\/auditoriya.az\/","name":"AUD\u0130TOR\u0130YA.AZ","description":"X\u0259b\u0259rl\u0259rin geni\u015f auditoriyas\u0131","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/auditoriya.az\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"az"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/auditoriya.az\/#\/schema\/person\/ac4ea1d12bf25b1e864c62335d7e0053","name":"admin","sameAs":["https:\/\/auditoriya.az"],"url":"https:\/\/auditoriya.az\/?author=1"}]}},"post_mailing_queue_ids":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1375"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1377,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1375\/revisions\/1377"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/auditoriya.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}